วันที่ 6 -7 กุมภาพันธ์ 2568 นายเอกจิต ไชยวงศ์ รักษาราชการแทน ผู้อำนวยการศูนย์สารสนเทศเพื่อการพัฒนาชุมชน มอบหมายให้นางสาวศนิชา เหล่าชัย ผู้อำนวยการกลุ่มงานประสานแผนและยุทธศาสตร์ ร่วมโครงการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง กิจกรรมย่อยที่ 1 พัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง 1 สร้างและพัฒนากลไกขับเคลื่อนในระดับพื้นที่ 1.2 ประชุมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน ผู้รับผิดชอบงานการพัฒนาหมู่บ้านคนรักษ์ช้างฯ ณ ห้องประชุมบรรยาย 1 ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนชลบุรี อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี
ในการประชุมครั้งนี้ มีวิทยากรมาบรรยายให้ความรู้ และถ่ายทอดประสบการณ์ในหัวข้อ พัฒนากรกับการสนับสนุนโครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์, สถานการณ์ช้างป่าของ 5 จังหวัด, การคิดเชิงกลยุทธ์ส่งเสริมการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับช้างอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ ยังมีกระบวนการร่วมกันวิเคราะห์หาแนวทางขับเคลื่อนภารกิจโครงการ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างศูนย์สารสนเทศฯ และสำนักต่าง ๆ ที่รับผิดชอบติดตามสนับสนุน 5 จังหวัด ในพื้นที่ป่ารอยต่อ ภาคตะวันออก ได้แก่ จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง จังหวัดจันทบุรี และจังหวัดสระแก้ว
โครงการ “พัชรสุธาคชานุรักษ์” ในพระบรมราชูปถัมภ์ มีความหมายว่า น้ำทิพย์รักษาช้างให้แข็งแกร่งยืนยงดุจเพชร โดยมีวัตถุประสงค์การดำเนินงานเพื่อสืบสาน รักษา ต่อยอด แนวพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการแก้ไขปัญหาการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับช้างป่า รวมทั้งการอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ป่ารอยต่อ 5 จังหวัด ภาคตะวันออก ดังนี้
1) เพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรน้ำ ทรัพยากรป่าไม้ และสัตว์ป่า ให้มีความอุดมสมบูรณ์
2) เพื่อให้คนอยู่ร่วมกับทรัพยากรธรรมชาติ โดยมีความสมดุลของระบบนิเวศ
3) เพื่อพัฒนาอาชีพและคุณภาพชีวิตของชุมชน
หมู่บ้าน “คชานุรักษ์” จัดตั้งขึ้นภายใต้ “โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์” เพื่อให้เป็นตัวอย่างของชุมชนที่ได้ดำเนินงานแก้ไขปัญหาช้างป่าตามความเหมาะสมของสภาพพื้นที่และบริบททางสังคม สร้างองค์ความรู้เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสมดุลระหว่างคนกับช้างในระดับหมู่บ้านแล้วขยายผลต่อไปเป็น “หมู่บ้านคนรักษ์ช้าง” ปัจจุบันรวมทั้งสิ้น 299 หมู่บ้าน
การดำเนินงานในพื้นที่ชุมชน เริ่มจากสร้างความเข้าใจในพฤติกรรมของช้างให้แก่ประชาชนในหมู่บ้าน รวมทั้งส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้พฤติกรรมช้างป่าและการแก้ไขปัญหาเบื้องต้นเพื่อลดการเผชิญหน้ากับช้างป่า ส่งเสริมให้เกิดการอบรมวิธีผลักดันช้างป่าอย่างถูกต้อง ปลอดภัยให้แก่ชุมชน และส่งเสริมทางเลือกในการประกอบอาชีพ
โดยกรมการพัฒนาชุมชนได้ส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนในหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบดังกล่าว ให้มีการปรับวิถีชีวิตให้สมดุลย์ด้วยการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ส่งเสริมการพัฒนาอาชีพ ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ มีโอกาสเข้าถึงตลาดในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการพัฒนาจากโครงการ อีกทั้งสนับสนุนให้มีการบันทึกข้อมูลของหมู่บ้านเป้าหมายในระบบ CDD Big Data อันจะนำไปสู่การใช้ข้อมูลเพื่อการวางแผนการพัฒนาต่อไป